تا حالا به این فکر کردی که چرا خیلی از ساختمانها توی ایران بعد از چند سال نیاز به بازسازی اساسی پیدا میکنن؟ یا چرا بعضی از پروژهها عمر مفیدشون نصف استاندارد جهانیه؟ دلیلش مشخصه: عدم اجرای صحیح مبحث ۲۲ مقررات ملی ساختمان یعنی نداشتن سیستم نگهداری و مراقبت مهندسی از ساختمان.
مبحث بیستودوم، شاهکلید افزایش عمر مفید ساختمانهاست. این مبحث مشخص میکنه که بعد از اتمام ساخت، باید چه اقداماتی برای پایش، تعمیرات پیشگیرانه، بازرسیهای دورهای و رسیدگی به بخشهای حیاتی سازه انجام بشه. خیلی از ما فقط تا زمان تحویل ساختمان مسئولیت میپذیریم، اما این مبحث میگه مهندسی واقعی یعنی مراقبت مادامالعمر از یک پروژه.
برای مهندسان ناظر، دفاتر فنی، شرکتهای بهرهبردار و حتی مالکان خصوصی، اجرای اصول این مبحث یعنی صرفهجویی بلندمدت در هزینهها، افزایش ایمنی و کاهش ریسک.
در این مقاله، تمام الزامات مبحث ۲۲ رو با زبان ساده و کاربردی بررسی میکنیم و راهکارهای اجراییشو هم بهت آموزش میدیم. پس اگه دنبال حرفهای شدن تو نگهداری ساختمان و افزایش عمر پروژههات هستی، تا آخر مقاله با ما باش.
و اگر میخوای به صورت عملی و پروژهمحور با سازوکار نظارت و اجرای نگهداری ساختمان آشنا شی، حتما یه نگاهی بنداز به دورههای اجرایی ما:
🔗 دوره نظارت و اجرا عمران
🔗 دوره نظارت و اجرا معماری
مبحث ۲۲ مقررات ملی ساختمان درباره نگهداری، تعمیر و مراقبتهای دورهای از ساختمان بعد از بهرهبرداری صحبت میکنه. برخلاف باور رایج که فکر میکنیم پایان ساخت یعنی پایان مسئولیت، این مبحث میگه عمر مفید یک پروژه تازه از زمان بهرهبرداری شروع میشه!
طبق این مبحث، مالک یا بهرهبردار موظفه که طی برنامههای مشخص و زمانبندیشده، بررسی و پایش ایمنی، سازه، تاسیسات، نما، تجهیزات برقی و مکانیکی، و سایر اجزای حساس ساختمان رو انجام بده.
اگر اجرای مبحث ۲۲ رو جدی نگیریم، چی میشه؟
✅ خطر ریزش یا تخریب ناگهانی
✅ بالا رفتن هزینههای تعمیرات سنگین
✅ کاهش ارزش ملک در بازار
✅ و حتی مسئولیتهای حقوقی برای مالکان و مجریان
از طرف دیگه، اجرای درست این مبحث باعث میشه ارزش ساختمان حفظ بشه، ساکنین در ایمنی کامل باشن و عمر پروژه افزایش پیدا کنه.
راستی یه مقاله درباره تکنیکهای یادگیری مؤثر برای قبولی در آزمون نظام مهندسی هم داریم. برای دیدنش کلیک کن !
📌 اگه هنوز با جزئیات نگهداری سازهای و کنترل کیفیت پروژهها آشنا نیستی، میتونی از طریق دوره تخصصی نظارت عمران شروع کنی و یه پله بالاتر بری.
یکی از نقاط کلیدی مبحث ۲۲، تعریف مسئولیت مالک یا بهرهبردار ساختمان در نگهداری و مراقبتهای دورهایه. برخلاف تصور عموم که فکر میکنن وظایف مهندسان با اتمام ساخت تموم میشه، این مبحث میگه وظایف مالک تازه از اونجا شروع میشن!
طبق این مبحث، مالک موظفه تا:
بازرسیهای دورهای ایمنی سازهای انجام بده (مثل ترکها یا نشستها)
تاسیسات مکانیکی و برقی رو هر چند وقت چک کنه
نسبت به تعمیرات جزئی و پیشگیرانه اقدام کنه
اسناد نگهداری و تعمیرات رو ثبت و آرشیو کنه
در صورت بروز خطر یا اشکال، سریعاً با ناظر یا متخصص مرتبط تماس بگیره
اجرای این موارد فقط یه تعهد اخلاقی یا کیفی نیست؛ یه الزام قانونیه که کوتاهی در اجرای اون، ممکنه به جرایم، سلب صلاحیت یا حتی مسئولیت کیفری منجر بشه. بهویژه در پروژههای عمومی، تجاری و اداری، این الزامات اهمیت دوچندان پیدا میکنن.
اگه هنوز با نحوه مدیریت و اجرای صحیح تعمیر و نگهداری در پروژهها آشنا نیستی، حتما یه سر به تست های مهم عمران معماری نظام مهندسی بزن که توش جزئیات اجرایی این مباحث کامل آموزش داده شده.
یکی از اصلیترین مفاهیم مبحث ۲۲، تعریف دقیق و ساختارمند از بازرسیهای دورهای ساختمانه. این بازرسیها نقش کلیدی در پیشگیری از خسارات جدی دارن و شامل بخشهای مختلفی میشن:
بررسی ترکها، نشستها، تغییر شکل المانها، خوردگی در سازههای فلزی و خرابی بتنها از جمله موارد مهم این بخشه.
عملکرد سیستم تهویه، گرمایش و سرمایش، لولهکشیها، پمپها و اتصالات باید بهصورت منظم پایش بشن.
چک کردن تابلو برقها، سیمکشیها، ارت، کلیدها، روشنایی اضطراری و دیگر تجهیزات.
بازرسی اتصالات نمای شیشهای، سنگ، چوب، یا آلومینیوم بهمنظور جلوگیری از ریزش احتمالی و حوادث خطرناک.
بررسی فنی، کالیبراسیون و تستهای ایمنی تجهیزات حمل و نقل عمودی.
تمام این موارد، باید توسط تیمهای تخصصی با گزارش مکتوب و عکسبرداری انجام بشه. یکی از دلایل اصلی بروز حوادث ساختمانی، بیتوجهی به همین بازرسیهای ساده و کمهزینهست!
📎 اگه در مسیر تبدیل شدن به یه ناظر حرفهای هستی، دوره نظارت و اجرا عمران یه سکوی پرتابه برات!
نقش ناظر نگهداری در اجرای مبحث ۲۲
تا همین چند سال پیش، کسی تصور نمیکرد که نقش مهندس ناظر به دوران نگهداری ساختمان هم کشیده بشه، ولی مبحث ۲۲ بهوضوح میگه که وجود ناظر نگهداری برای پایش وضعیت ساختمان در طول زمان، حیاتیـه.
ناظر نگهداری وظیفه داره:
بازرسیهای ادواری ساختمان رو انجام بده
گزارش فنی از وضعیت فعلی و نقاط بحرانی تهیه کنه
راهکارهای پیشگیرانه برای تعمیرات احتمالی ارائه بده
کار تعمیرات انجامشده رو کنترل و تأیید کنه
با مالک یا بهرهبردار در ارتباط مستقیم باشه
مفهوم ناظر نگهداری باعث شده تا ساختمانها طول عمر مفید بیشتری پیدا کنن و هزینههای سنگین تعمیرات اساسی به حداقل برسه. ضمن اینکه این ناظر باید در چارچوب قرارداد مشخص، طبق اصول فنی و مقررات ملی فعالیت کنه.
در واقع، نقش این ناظر مشابه «پزشک خانواده» برای بدن انسانه. حضور مستمر، چکاپ دقیق و ارائه نسخه برای جلوگیری از بیماری!
📌 اگر قصد داری این نقش حرفهای رو ایفا کنی و دنبال یک مسیر شغلی پردرآمد هستی، حتما سری به دوره آموزش نظارت و اجرا در معماری بزن.
درحالیکه خیلیها مبحث ۲۲ رو صرفاً یک الزام اداری میدونن، واقعیت اینه که اجرای درست این مبحث، میتونه جان انسانها رو نجات بده.
طبق آمار رسمی، بخش عمدهای از حوادث ساختمانی مثل:
سقوط نما
آتشسوزیهای ناشی از اتصال برق
نشست یا تخریب سازهای
و حتی ریزش آسانسورها
همگی بهدلیل بیتوجهی به نگهداری دورهای اتفاق میافتن. مبحث ۲۲ با الزام به بازرسیهای فنی، مستندسازی، نگهداری اصولی و آموزش بهرهبرداران، یک چارچوب قدرتمند برای ارتقاء ایمنی، کاهش خسارت و افزایش بهرهوری ساختمانها فراهم میکنه.
امروزه ساختمانها فقط برای ساخت نیستن؛ باید سالم، ایمن و پایدار هم باقی بمونن. مبحث ۲۲ دروازهای به سمت «ساختمان هوشمند نگهداریشونده» در سطح ملیه!
📎 علاقهمند به یادگیری روشهای محاسباتی برای تحلیل و نگهداری سازهها؟ حتما دوره محاسبات عمران رو ببین که مکمل درک فنی تو از این مبحث مهم خواهد بود.
مبحث ۲۲ مقررات ملی ساختمان، یه تحول اساسی در نگاه به «ساختمان پس از ساخت» ایجاد کرده. دیگه ساخت و ساز تنها وظیفه مهندسان نیست؛ نگهداری، پایش و ایمنسازی مداوم هم بخشی جداییناپذیر از مسئولیت ماست.
اینجا دیگه با مسائل زیباییشناسی یا طراحی سازهای صرف روبرو نیستیم. موضوع، جان انسانها و سرمایهایه که در خطر فرسایشه.
از نظارت بر نمای ساختمان و سیستم برق گرفته تا بررسی سازه و تاسیسات مکانیکی، همه در چتر بازرسی دورهای و نگهداری اصولی قرار میگیرن.
با اجرای مبحث ۲۲، شما بهعنوان مهندس ناظر یا مجری، تبدیل میشی به قلب تپندهای که عمر مفید، ایمنی و کارایی یک پروژه رو تضمین میکنه.
🔥 حالا اگه میخوای حرفهای وارد این مسیر بشی، مجموعه ما برات ۴ دوره طلایی آموزش محور و کاربردی آماده کرده:
✅ دوره آموزشی محاسبات عمران
✅ آموزش نظارت و اجرا معماری
✅ آموزش نظارت و اجرا عمران
✅ تست های مهم عمران معماری نظام مهندسی
هر کدوم از این دورهها بهت کمک میکنن تا:
تسلط کامل روی مقررات ملی (از جمله مبحث ۲۲) پیدا کنی
گواهی معتبر بگیری
وارد بازار کار واقعی بشی و درآمدت رو متحول کنی
🟩 همین حالا ثبتنام کن و آیندهتو بساز!
09053212535
info@gamomran.com
اصفهان
ما به جای شما کل سوالات سالهای قبل رو بررسی کردیم و نکات مبهم مبحثها رو در آوردیم. میدونید این کار چقدر از شما زمان و انرژی میگیره ؟
دیدگاهتان را بنویسید