در ساخت و سازهای شهری، رعایت اصول ترافیکی در طراحی ساختمانها امری ضروری و انکارناپذیر است. مبحث ۲۳ مقررات ملی ساختمان با عنوان الزامات ترافیکی ساختمان، دقیقاً برای همین منظور تدوین شده تا مهندسان، معماران و طراحان با در نظر گرفتن الزامات ترافیکی، محیطی امنتر، کاربردیتر و منطبق با اصول شهرسازی را فراهم کنند.
این مبحث بیشتر روی مواردی مانند طراحی پارکینگ ساختمانها، رمپهای ورودی و خروجی، محل توقف وسایل نقلیه، نحوه دسترسی خودروهای امدادی و آتشنشانی و حتی مسیرهای عبور و مرور عابرین تمرکز دارد. با توجه به افزایش جمعیت شهری و تراکم ساختمانها، رعایت این اصول نه تنها از نظر فنی و قانونی اهمیت دارد، بلکه به کاهش ترافیک و افزایش ایمنی ساکنین نیز کمک شایانی میکند.
در این مقاله، قصد داریم به صورت کامل و کاربردی به بررسی مهمترین بخشهای این مبحث بپردازیم. همچنین شما میتوانید فایل PDF مبحث ۲۳ مقررات ملی ساختمان را در انتهای مقاله دانلود کرده و برای استفاده در پروژههای خود از آن بهره ببرید.
اگر علاقهمند به یادگیری بیشتر در خصوص طراحی فنی ساختمان هستید، پیشنهاد میکنیم مقاله مبحث ۴ مقررات ملی ساختمان (الزامات تأسیسات برقی) را نیز از دست ندهید.
راستی یه مقاله درباره مباحث مهم نظام مهندسی هم داریم. برای دیدنش اینجا کلیک کن !
در دنیای امروز، طراحی هوشمندانه ساختمانها بدون توجه به مسائل ترافیکی دیگر قابل قبول نیست. الزامات ترافیکی ساختمان، به عنوان پایهایترین اصل در فرآیند طراحی، باید از مرحله نقشهکشی تا مرحله اجرا رعایت شوند. یکی از دلایل اصلی این اهمیت، افزایش تعداد خودروها و در نتیجه افزایش نیاز به فضاهای توقف و دسترسی ایمن در داخل یا اطراف ساختمانهاست.
برای مثال، اگر در طراحی یک مجتمع مسکونی فضای پارکینگ کافی در نظر گرفته نشود، ساکنان مجبور به پارک خودرو در معابر عمومی میشوند که نه تنها برای خودشان مشکلساز است، بلکه کل سیستم ترافیکی محله را با مشکل مواجه میکند. در مقابل، رعایت دقیق بندهای مبحث ۲۳ مقررات ملی ساختمان، باعث میشود مسیرهای ورودی و خروجی خودرو، عرض مناسب رمپها، و فضای مانور بهدرستی پیشبینی شده و با نیازهای واقعی منطبق باشند.
این الزامات در پروژههای اداری، تجاری و آموزشی حتی اهمیت بیشتری پیدا میکنند. تصور کنید در یک مدرسه فضای کافی برای پیاده و سوار شدن دانشآموزان وجود نداشته باشد! قطعاً با هر بار تعطیلی مدرسه، ترافیکی سنگین در اطراف آن ایجاد خواهد شد.
برای آشنایی با استانداردهای دیگر در طراحی فضاهای عمومی، حتماً مقاله ضوابط دسترسی معلولین در ساختمانها را هم بخوانید.
راستی یه مقاله درباره تکنیکهای یادگیری مؤثر برای قبولی در آزمون نظام مهندسی هم داریم. برای دیدنش کلیک کن !
یکی از مهمترین بندهای مبحث بیست و سوم مقررات ملی ساختمان، الزامات مربوط به طراحی پارکینگهاست. این بخش به طور دقیق مشخص میکند که در هر نوع کاربری (مسکونی، اداری، تجاری، آموزشی و…) چه تعداد فضای پارک باید پیشبینی شود، چه عرضی برای مسیرهای عبور خودرو در نظر گرفته شود و حتی زاویه چرخش خودروها چگونه طراحی شود.
برای مثال، در مجتمعهای مسکونی، به ازای هر واحد باید حداقل یک فضای پارک مناسب در نظر گرفته شود. این مقدار در کاربریهای اداری یا تجاری بر اساس متراژ زیربنا تعیین میشود. همچنین، طراحی رمپ ورودی و خروجی پارکینگ باید با شیب مناسب، عرض استاندارد و حداکثر ایمنی انجام شود تا از بروز تصادف یا گیر کردن خودرو جلوگیری گردد.
از نکات کلیدی در این بخش، توجه به پارکینگ معلولین است که طبق ضوابط مناسبسازی فضا برای افراد دارای معلولیت، باید به شکل مجزا و با ابعاد خاصی طراحی شود.
اگر میخوای بدونی در کنار طراحی پارکینگ، چه نکاتی در مورد اجرای سازه باید رعایت شه، پیشنهاد میکنم حتماً مقاله مبحث 9 مقررات ملی ساختمان – طراحی و اجرای ساختمانهای بتنآرمه رو هم بخونی.
یکی از بخشهای بسیار مهم و نجاتبخش در الزامات ترافیکی ساختمانها، پیشبینی مسیر عبور خودروهای امدادی مثل آتشنشانی، آمبولانس و پلیس است. این بند از مبحث ۲۳ به صراحت تأکید میکند که تمامی ساختمانهای با کاربری عمومی، تجاری، آموزشی و حتی مجتمعهای مسکونی با تراکم بالا، باید مسیرهای مجزایی برای ورود و خروج این خودروها داشته باشند.
این مسیرها باید عرض مناسبی برای چرخش خودروهای بزرگ داشته باشند (معمولاً حداقل ۳.۵ متر)، شیب ملایم، بدون مانع، و دسترسی مستقیم به ورودیهای اصلی یا فضاهای خطرپذیر ساختمان فراهم کنند. همچنین نقاط ایست اضطراری و محل گردش خودروها در پلان معماری به وضوح مشخص شوند.
نداشتن این مسیرها ممکن است در مواقع بحرانی مثل آتشسوزی، منجر به تأخیر در عملیات امداد و نجات شود و صدمات جبرانناپذیری به بار آورد. به همین دلیل رعایت این الزامات در فرآیند طراحی و اجرای ساختمان الزامی و حیاتی است.
اگر علاقهمند به شناخت دقیقتر الزامات عملکردی در حوادث و بحرانها هستی، مقاله مبحث ۲۱ مقررات ملی ساختمان – پدافند غیرعامل رو هم حتماً ببین، چون مکمل خوبی برای این بخش از مبحث ۲۳ محسوب میشه.
مبحث بیست و سوم مقررات ملی ساختمان یکی از کلیدیترین منابع برای طراحی ایمن، کاربردی و استاندارد ساختمانها در حوزه حملونقل و دسترسیهای ترافیکی است. این مبحث نهتنها استانداردهای طراحی پارکینگ و رمپ را تعیین میکند، بلکه بر دسترسی اضطراری، فضای مانور خودروهای امدادی، و الزامات ایمنی ترافیکی در محوطه ساختمانها تأکید دارد.
از طراحی صحیح پارکینگ تا جانمایی مسیرهای اضطراری و رمپهای استاندارد، همگی نقشی حیاتی در افزایش ایمنی، کاربری بهتر و کاهش ریسک دارند. همچنین این مبحث ارتباط تنگاتنگی با سایر منابع از جمله مبحث چهارم – الزامات ایمنی، مبحث نوزدهم – صرفهجویی انرژی و ضوابط معلولین دارد.
🎯 اما اگر میخوای این نکات مهم رو کاملاً حرفهای یاد بگیری و توی بازار کار بدرخشی، وقتشه وارد یکی از دورههای تخصصی و کاربردی ما بشی:
✅ آموزشها کاملاً پروژهمحور و با تدریس اساتید با تجربه هستن، تا از همون روز اول بتونی تو کار حرفهای ظاهر شی!
🔥 الان بهترین زمان برای شروعه… یه کلیک تا تخصص فاصله داری!
09053212535
info@gamomran.com
اصفهان
ما به جای شما کل سوالات سالهای قبل رو بررسی کردیم و نکات مبهم مبحثها رو در آوردیم. میدونید این کار چقدر از شما زمان و انرژی میگیره ؟
دیدگاهتان را بنویسید