ایمنی در کارگاههای ساختمانی موضوعی نیست که بشه نادیدهاش گرفت. طبق آمار جهانی، بیشترین حوادث کاری در پروژههای ساختوساز رخ میده و بخش زیادی از اونها به دلیل عدم رعایت اصول ایمنی، نبود آموزش، یا تجهیزات ناکافی هست. اینجاست که مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان وارد عمل میشه و بهصورت دقیق، همهی استانداردها و الزامات ایمنی برای کارگاههای ساختمانی رو مشخص میکنه.
مبحث ۱۲ بهعنوان یکی از کلیدیترین بخشهای مقررات ملی، نقش حیاتی در حفظ جان کارگران، مهندسین، و تمام عوامل اجرایی پروژه داره. از انتخاب کفش ایمنی گرفته تا نصب داربستها، سیستم برق موقت، و نحوه جابجایی مصالح، همه چیز بهوضوح در این مبحث تعریف شده.
بیتوجهی به این موارد نه تنها خطر جانی به همراه داره، بلکه از نظر حقوقی هم پیامدهای سنگینی برای کارفرما و ناظر پروژه ایجاد میکنه. رعایت اصول ایمنی همچنین در بررسیهای سازمان نظام مهندسی، بیمه مسئولیت، و تمدید پایانکار کاملاً تأثیرگذاره.
📌 اگه هنوز مقاله مبحث یازدهم مقررات ملی – صنعتیسازی رو نخوندی، حتماً یه نگاه بنداز چون خیلی از اصول ایمنی در صنعتیسازی هم رعایت میشن.
در ابتدای مبحث ۱۲، به مجموعهای از الزامات عمومی برای تأمین ایمنی همهی افراد حاضر در کارگاه اشاره شده. این الزامات پایه و اساس اجرای اصول ایمنی هستن و باید در تمام مراحل پروژه رعایت بشن.
ورود ممنوع برای افراد غیرمجاز:
فقط کسانی که کارت شناسایی معتبر دارن، آموزشهای ایمنی رو گذروندن و لباس مناسب کار به تن دارن، مجاز به حضور در کارگاه هستن.
علائم هشداردهنده و ایمنی:
نصب تابلوها و نشانههای هشداردهنده در نقاط خطرناک الزامیست. این تابلوها باید کاملاً خوانا، در ارتفاع مناسب و با رنگ استاندارد باشن.
برنامه اضطراری و خروج ایمن:
کارگاه باید مسیرهای فرار، کپسولهای آتشنشانی، و آموزش مواجهه با حوادث مثل آتشسوزی داشته باشه.
نظافت و ساماندهی فضا:
به هم ریختگی در محل پروژه خودش یک خطر جدی محسوب میشه. مسیر عبور و مرور مصالح، افراد، و ماشینآلات باید جدا باشه.
آموزش مستمر پرسنل:
برگزاری کلاسهای ایمنی برای کارگران، ناظرین، و تکنسینها برای کاهش خطای انسانی بسیار ضروریه.
📌 این اصول ابتدایی در دوره نظارت و اجرا عمران گام عمران به صورت کامل و کاربردی آموزش داده میشه.
یکی از رایجترین دلایل بروز حادثه در کارگاههای ساختمانی، سقوط از ارتفاع هست. مبحث دوازدهم بهصورت خاص و جزئی به مسئله ایمنی هنگام کار در ارتفاع پرداخته و الزاماتی رو برای استفاده از داربست، نردبان، سکوی کار، و تجهیزات ایمنی مشخص کرده.
داربستها باید دارای پایههای محکم و کفپوش پایدار باشند و در صورت نیاز با بست فلزی مهار شوند. استفاده از داربستهای دستساز یا فرسوده ممنوع است.
تمامی کارگران مشغول کار در ارتفاع باید از تجهیزات فردی مثل کمربند ایمنی، کلاه ایمنی، و کفش ضد لغزش استفاده کنند.
استفاده از نردبانهای شکسته، نامتعادل یا بدون پایههای لاستیکی ممنوع بوده و نردبان باید حداقل یک متر بالاتر از سطح کار ادامه یابد.
اگر ارتفاع کار بیش از دو متر باشد، حتماً باید سیستم محافظت از سقوط مثل نردههای ایمنی یا تورهای محافظ نصب شود.
📌 در صورتی که به بحث اجرای صحیح این موارد علاقهمندی، حتماً مقاله مبحث چهارم مقررات ملی – الزامات پایداری و الزامات اجرایی رو هم ببین.
همچنین این نکات بهطور کامل در دورهی نظارت و اجرای معماری گام عمران آموزش داده شده تا در عمل دچار اشتباه نشید.
استفاده از برق موقت و تجهیزات برقی یکی از بخشهای حساس هر پروژه ساختمانیست. بیاحتیاطی در این حوزه میتونه به آتشسوزی، برقگرفتگی و حتی مرگ منجر بشه.
تمامی تابلوهای برق موقت باید دارای درب قفلشونده، کلیدهای محافظ جان (RCD) و ارت استاندارد باشند.
سیمکشیها نباید بهصورت روکار و رها شده در سطح زمین انجام بشن. عبور کابل از زیر مصالح یا کنار مسیر ماشینآلات کاملاً خطرناکه.
در زمان استفاده از ماشینآلات سنگین مثل بیل مکانیکی یا تاورکرین، باید فاصله ایمن از خطوط برق رعایت و مسیر حرکت مشخص و علامتگذاری شود.
برای کار شبانه یا در شرایط کمنور، استفاده از نور کافی و ایمن مثل پروژکتورهای صنعتی با ولتاژ پایین الزامیست.
📌 در صورتی که دوست داری بدونی ایمنی برق در مراحل مختلف ساخت چطور پیاده میشه، مطالعهی مبحث سیزدهم مقررات ملی – طرح و اجرای تأسیسات برقی به شدت توصیه میشه.
یکی از مهمترین نکات ایمنی در پروژههای ساختمانی، نحوه صحیح انبارش و حمل مصالح هست. عدم رعایت اصول این بخش ممکنه باعث سقوط، فروریزش مصالح یا حتی آتشسوزی بشه.
محل انبار مصالح باید صاف، خشک، غیرلغزنده و دور از مسیر عبور افراد یا خودروها باشه.
مصالحی مثل سیمان و آهک که واکنشپذیر با رطوبت هستن باید در فضای سرپوشیده و روی پالت یا پایه نگهداری بشن.
مصالح سبکتر روی مصالح سنگینتر چیده بشن و حداکثر ارتفاع انبار از ۱.۵ متر بیشتر نباشه.
در صورت استفاده از لیفتراک، جرثقیل یا تاورکرین برای جابجایی مصالح، اپراتور حتماً باید گواهی معتبر و تجربه کافی داشته باشه.
مواد قابل اشتعال مثل تینر، بنزین یا رنگها باید دور از منابع حرارتی و در ظروف مخصوص نگهداری بشن.
📌 اگه در پروژههات با حملونقل یا انبارش استاندارد مشکل داری، پیشنهاد میکنم مقاله مبحث هفتم مقررات ملی – پی و پیسازی رو هم بخونی چون انبار صحیح مصالح تأثیر مستقیم روی استحکام فونداسیون داره.
یکی از بخشهای مهم و کمتر توجهشده در پروژهها، مسئولیتهای حقوقی هر کدوم از عوامل ساختوساز در قبال ایمنی کارگاهه. در مبحث دوازدهم بهوضوح مشخص شده که چه کسی بابت چه چیزی مسئول خواهد بود.
ناظر ساختمان موظفه از رعایت مقررات ایمنی اطمینان حاصل کنه و در صورت مشاهده تخلف، بهصورت کتبی به شهرداری و کارفرما گزارش بده.
مجری ذیصلاح مسئول اجرای تمامی تمهیدات ایمنی هست و باید آموزش ایمنی پرسنل و تأمین تجهیزات رو انجام بده.
کارفرما موظفه بودجه لازم برای اجرای الزامات ایمنی رو تأمین کنه. در صورت کوتاهی، مسئول مستقیم خسارات و جرایم خواهد بود.
در صورت بروز حادثه، اگر ناظر یا مجری به وظیفه قانونی خود عمل نکرده باشن، طبق قانون نظام مهندسی و قانون کار، ممکنه مجازات قضایی هم داشته باشن.
📌 اگر میخوای دقیقتر بدونی وظایف قانونی مهندس ناظر چیه، مقاله راهنمای کامل مسئولیت ناظر رو حتماً بخون.
مبحث دوازدهم مقررات ملی، مثل ستون ایمنی در سازهست. رعایتش نه تنها امنیت جانی پرسنل رو حفظ میکنه بلکه از نظر قانونی هم شما رو در برابر مشکلات بیمهای و قضایی حفظ میکنه.
اگر میخوای کاملاً مسلط بشی روی ایمنی، مسئولیت ناظر، اجرا و تمام استانداردهای ایمنی کارگاهی، حتماً یکی از این دورهها رو شرکت کن:
✅ دوره محاسبات عمران گام عمران
✅ دوره نظارت واجرا عمران
✅ دوره نظارت و اجرا معماری
✅ کارگاه تست زنی عمران و معماری
09053212535
info@gamomran.com
اصفهان
ما به جای شما کل سوالات سالهای قبل رو بررسی کردیم و نکات مبهم مبحثها رو در آوردیم. میدونید این کار چقدر از شما زمان و انرژی میگیره ؟
دیدگاهتان را بنویسید